Gdy wchodzę po raz pierwszy do domu Pacjenta jest jedna rzecz, która od razu pozwala mi zorientować się, czy Opiekunowie Chorego wiedzą, jak taką opiekę zorganizować. Rzut oka na rozkład pomieszczenia z Chorym i już jest jasne na jakim etapie chorowania Pacjent jest. I jaka jest świadomość Rodziny. Tym przedmiotem jest łóżko.

Szpital wypisał Pacjentkę bez ostrzeżenia – słyszę często. Jeszcze wczoraj była na oddziale, a dziś transport i jest w domu. Nie wiemy co robić… Nie mieliśmy szansy się przygotować.

To właśnie usłyszałem kilka miesięcy temu, gdy pilnie objąłem opieką hospicyjną umierającą Chorą z okolic Krakowa. Pacjentka cierpiała, co było widać od samego wejścia do jej pokoju. Szybki oddech, podkurczone, przyciągnięte do brzucha nogi objęte ramionami. Grymas na twarzy, ziemista cera, do tego odwodnienie spowodowane wymiotami. Nie to jednak najbardziej przykuło moją uwagę.

Pacjentka leżała na tapczanie, najwyraźniej pozbawionym nóg, dosłownie 20 centymetrów nad podłogą, kołdra leżała w zasadzie w całości na podłodze. Ponieważ tapczan niemiłosiernie zapadał się w swojej środkowej części, to i Pacjentka leżała w dziwnie nienaturalnej, wygiętej pozie. Prześcieradło było pozwijane, zapewne wskutek poszukiwania przez Chorą dogodnej, najmniej bolesnej pozycji. Sprężyny wyrzynały się spod tapicerki.

Aby podciągnąć Chorą do pozycji półsiedzącej należało odsunąć cały tapczan, wcisnąć się między zasłonę a łóżko i z tej pozycji, ostrożnie manewrując, pociągnąć Chorą za ramiona do góry. Po czym ułożyć 5-6 poduszek dla zabezpieczenia tej pozycji.

Tydzień później na kolejnej wizycie Pacjentka półsiedziała podparta na łóżku rehabilitacyjnym. Pod prześcieradłem naciągniętym na rogach leżał materac przeciwodleżynowy, jego cichą pracę słychać było w pokoju w przerwach w rozmowie. Nogi Chorej były lekko uniesione przez dolną część łóżka aby zapobiegać obrzękom. Pilot spoczywał na ramie. Chora nie tylko lepiej się czuła (zobacz: morfina), ale i po prostu wyglądała lepiej.

Z tego artykułu dowiesz się:

1. Jak zabezpieczyć się w łóżko (zakup, wynajem).
2. Dlaczego łóżko specjalistyczne jest ważne.
3. Jakie są najważniejsze funkcje łóżka.

Pacjenci często boją się specjalistycznego łóżka w domu. Kojarzy im się ze szpitalem, z chorobą i umieraniem. Niepotrzebnie. Patrząc na nowoczesne modele łóżek od razu widać, że mogą być elementem pokoju jak każdy inny mebel.

Sposoby na łóżko dla Chorego

Rodziny często nie wiedzą, że w łóżko można i warto zainwestować. Jest kilka opcji, które zawsze polecam i z których każda ma swoje plusy i minusy:

Dlaczego łóżko jest ważne?

Dlaczego łóżko jest ważne dla chorego? Oto moja lista priorytetów:

1. Umożliwiaj wybranie przez chorego optymalnej pozycji, zarówno ze względu na ból, komfort odpoczynku, preferencje co do snu, jak i w trakcie spożywania posiłków. Jest to możliwe dzięki temu, że łóżko „łamie się” w kilku miejscach – zgina się unosząc lub opuszczając głowę, klatkę piersiową, nogi.
   
2. Dzięki unoszeniu w górę i w dół umożliwia swobodne schodzenie z łóżka (każdy ma swoją ulubioną wysokość, w której z pozycji siedzącej najłatwiej jest mu wstać). Umożliwia przesiadanie się (samodzielne lub z pomocą) na wózek, przenośną toaletę, krzesło.
   

Dlaczego łóżko jest jeszcze ważniejsze z punktu widzenia Opiekunów:

1. Zapewnia bezpieczeństwo Chorego dzięki barierkom – w efekcie możemy spokojnie spać lub iść do pracy podczas gdy Chory leży zabezpieczony przez przypadkowym upadkiem z łóżka.
   
2. Chroni plecy Opiekunów – praca z osobami leżącymi MUSI być wykonywana w odpowiedniej pozycji.

   Niedopuszczalne jest pochylanie się nad łóżkiem podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych. Całość pracy przy Chorym należy wykonywać przy prostych plecach – inaczej grozi nam ból pleców i ostateczne sami będzimy wymagać pomocy lekarskiej.
   To samo dotyczy karmienia chorego – powinno być wykonywane przy prostych plecach karmiącego, najlepiej z pozycji siedzącej obok łóżka.
   Jeszcze ważniejsze jest przenoszenie Chorego na łóżku i z/do łóżka. Łóżko musi w tym pomagać poprzez (1) dostęp do leżącego ze wszystkich stron, (2) odchylanie pozycji leżącego (przesuwamy na łóżku wyłącznie w całkowicie płaskiej pozycji lub w pozycji Trendelenburga (pozycja Trendelenburga)/anty-Trendelenburga).

Funkcjonalność łóżka dla Chorego

Jakie minimalnie funkcje powinno mieć dobre łóżko dla chorego:

• solidna metalowa rama,
• udźwig dobrany do masy chorego,
• długość nie mniejszą niż wzrost chorego + 25 cm,
• wymiary dostosowane do pomieszczenia (uwaga: łóżko nie musi mieścić się w drzwiach, zostanie rozłożone w pokoju),
• automatyczny siłownik na każdy z elementów łóżka osobno (elektryczny; zdecydowanie odradzam ręczne – doświadczenie podpowiada że schylanie się aby pokręcić korbą powoduje zaniechanie regulowania łóżka ze szkodą dla chorego i opiekuna),
• łóżko podnosi zagłówek (górna połowa ciała),
• łóżko podnosi stopy (dolna połowa ciała),
• łóżko przemieszcza się w pionie (góra-dół, optymalnie od 80 cm do 130 cm),
  

Uwaga: takie wartości pozwalają z jednej strony sadzać i pionizować pacjenta prosto z łóżka, przemieszczać go w pozycji siedzącej na wózek lub krzesło, a z drugiej strony pozwalają na pracę przy chorym z wyprostowanymi plecami. Jest to ważne dla opiekunów.

• kółka zaopatrzone w hamulce (lub kółka chowane – przy czym jest to mniej wygodne),
• pilot na długim kablu,
• uchwyt do podnoszenia się, tzw. wysięgnik (jeśli pacjent sam chce siadać)(przydaje się do zawieszania płynów we wlewach), czasem sprawdza się także drabinka,
• barierki.
  

Jakie dodatkowe opcje są warte rozważenia:

• łóżko umożliwia ułożenie chorego w pozycji Trendelenburga (pozycja Trendelenburga)/antytrendelenburga (skośnie głową w dół/nogami w dół),
• drewniane wykończenia (zwłaszcza gdy chory zwraca uwagę na „szpitalny” aspekt sprzętu),
• pilot z dzwonkiem (umożliwia wezwanie Opiekunów),
• zamontowany dodatkowy blat (do podawania posiłków) – z obserwacji wynika jednak że lepiej sprawdza się osobny blat/stolik z opcją wjechania pod łóżko.
  

Przeczytaj więcej

Zapraszam do śledzenia kolejnych artykułów w dziale: Narzędziownia umierania. Zamieszczone tu teksty mają być pomocą dla Ciebie w zakresie opieki nad Chorym przewlekle i terminalnie w domu.

Skomentuj!

Zapraszam do dyskusji, pozostawiania komentarzy i pytań. Kontakt ze mną możliwy jest na facebooku, a także poprzez formularz kontaktowy lub adres mailowy.